लंडन – अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँडचा ताबा घेण्याची घोषणा केल्यावर सर्व युरोपियन देश ग्रीनलँडच्या रक्षणासाठी एकजूट झाले आहेत. मागील आठवड्यात ग्रीनलँडमध्ये लष्करी दल तैनात करणाऱ्या राष्ट्रांवर निर्बंध लादण्याच्या घोषणेवर युरोपीय नेत्यांनी प्रत्युत्तर दिले आहे.
ट्रम्प यांच्या ताज्या विधानांवरून असे दिसून येते की त्यांनी आता कठोर मुत्सद्देगिरीचे धोरण स्वीकारले आहे. त्यांनी नाटोवर सुरक्षेची खात्री न केल्याबद्दल टीका करण्यासाठी ग्रीनलंडचा वापर केला आणि आर्थिक उपाययोजनांची धमकी देण्यास सुरुवात केली. आर्थिक आकडेवारी असेही दर्शवते की, १०% शुल्कामुळे युरोपीय निर्यातदारांना दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात पैशांचा फटका बसेल, शिवाय त्यांच्या नवीन शुल्काच्या प्रस्तावानुसार सुरुवातीला १०% आणि नंतर संभाव्य २५% पर्यंत वाढणाऱ्या शुल्कामुळे भविष्यात आणखी मोठा फटका बसू शकतो.
एका वरिष्ठ डॅनिश अधिकाऱ्याने बुधवारी सांगितले की, अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स आणि परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांच्यासोबत वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या बहुप्रतिक्षित चर्चेनंतरही अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासोबत ग्रीनलँडबाबत “मूलभूत मतभेद” कायम आहेत.
“आम्ही अमेरिकेची भूमिका बदलू शकलो नाही,” असे डॅनिश परराष्ट्र मंत्री लार्स लोके रासमुसेन यांनी बैठकीनंतर वॉशिंग्टनमधील डॅनिश दूतावासाबाहेर पत्रकारांना सांगितले.
“हे स्पष्ट आहे की राष्ट्राध्यक्षांना ग्रीनलँडवर विजय मिळवण्याची इच्छा आहे.” तथापि, दोन्ही बाजूंनी मतभेद दूर करण्याच्या मार्गांवर चर्चा करण्यासाठी एक कार्यगट तयार करण्यास सहमती दर्शवली, कारण ट्रम्प नाटो सहयोगी असलेल्या डेन्मार्कच्या या अर्ध-स्वायत्त प्रदेशावर अमेरिकेचा ताबा मिळवण्याची मागणी करत आहेत.
ग्रीनलँडच्या परराष्ट्र मंत्री व्हिव्हियन मॉट्झफेल्ड यांच्यासमवेत रासमुसेन म्हणाले, “आमच्या मते, या गटाने अमेरिकेच्या सुरक्षाविषयक चिंता कशा दूर करायच्या, यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे, त्याच वेळी डेन्मार्क राज्याच्या मर्यादांचाही आदर केला पाहिजे.”
आर्कटिक प्रदेश जगामध्ये एक अत्यंत वादग्रस्त क्षेत्र म्हणून समोर येत आहे. जगातील अंदाजे १३% न सापडलेले तेल साठे आणि ३०% न वापरलेले वायू साठे आर्कटिक सर्कलच्या उत्तरेस असल्याचे मानले जाते. बर्फ वितळणे आणि नवीन व्यापारी मार्ग खुला झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय तणाव वाढला आहे, अशा परिस्थितीत अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकेच्या सुरक्षेसाठी ग्रीनलंडच्या महत्त्वावर जोर देऊन हा वाद पुन्हा पेटवला आहे.
