तेहराण – इराण मानवाधिकार (IHRNGO); १४ जानेवारी २०२६: इराकमधील सरकारविरोधी देशव्यापी आंदोलनांना अठरा दिवस उलटले असून, किमान ३,४२८ आंदोलक मारले गेले आहेत आणि हजारो जखमी झाले आहेत. दहा हजाराहून अधिक आंदोलकांना अटक झाली आहे .
IHRNGO ला इस्लामिक रिपब्लिकच्या आरोग्य आणि वैद्यकीय शिक्षण मंत्रालयातील सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, केवळ ८ ते १२ जानेवारी दरम्यान किमान ३,३७९ आंदोलकांच्या मृत्यूची नोंद झाली आहे. हे लक्षात घ्यावे की ही एकूण संख्या किमान आहे. IHRNGO ला मिळालेले नवीन अहवाल आणि साक्षीपुराव्यांमधून या हिंसाचाराच्या व्याप्तीचे आणखी स्पष्टीकरण मिळते.
रश्त येथील एका प्रत्यक्षदर्शीच्या वर्णनानुसार, बाजाराच्या परिसरात आग लागल्याने अडकलेल्या आणि सुरक्षा दलांनी वेढलेल्या तरुण आंदोलकांच्या एका गटाने शरणागती पत्करण्यासाठी हात वर केले, तरीही त्यांना गोळ्या घालून ठार मारण्यात आले. IHRNGO ला जखमी व्यक्तींना ‘ठार मारल्या’च्या अनेक बातम्या मिळाल्या आहेत, आणि साक्षीदारांनी सांगितले आहे की हे प्रकार रस्त्यांवर आणि वैद्यकीय सुविधा केंद्रांमध्ये दोन्ही ठिकाणी घडले आहेत.
१४ जानेवारी रोजी, इस्लामिक रिपब्लिकच्या न्यायपालिकेचे प्रमुख गुलामहुसेन मोहसेनी-एजेई यांनी अनेक आंदोलकांना ठेवलेल्या एका केंद्राला भेट दिली आणि जलद खटले व शिक्षेची गरज असल्याचे सांगत म्हटले: “जर आपल्याला काही करायचे असेल, तर ते त्वरीत आणि वेळेवर केले पाहिजे. जर आपण आज काही करू शकत असू, पण ते दोन-तीन महिन्यांनंतर केले, तर त्याचा तोच परिणाम होणार नाही.” हे अशा वेळी घडले आहे, जेव्हा १० जानेवारी रोजी, महाधिवक्त्याने सर्व आंदोलकांना ‘मोहारेब’ (देवाचे शत्रू) घोषित केले होते, जो एक असा आरोप आहे ज्यासाठी फाशीची शिक्षा दिली जाते.
नाटकी खटल्यांनंतर आंदोलकांच्या सामूहिक फाशीच्या धोक्याचा इशारा देत, IHRNGO पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय समुदायाला या अत्याचारांना रोखण्यासाठी आणि इराणी लोकांचे संरक्षण करण्यासाठी कारवाई करण्याचे आवाहन करत आहे.
IHRNGO चे संचालक, महमूद अमिरी-मोगद्दाम म्हणाले: “अलीकडच्या दिवसांत रस्त्यांवर आंदोलकांच्या सामूहिक हत्येनंतर, इस्लामिक रिपब्लिकची न्यायपालिका आंदोलकांना मोठ्या प्रमाणावर फाशीची धमकी देत आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने या धमक्या अत्यंत गांभीर्याने घेतल्या पाहिजेत, कारण इस्लामिक रिपब्लिकच्या अधिकाऱ्यांनी १९८० च्या दशकात सत्तेवर टिकून राहण्यासाठी असेच गुन्हे केले होते. जर आंतरराष्ट्रीय समुदायाने वेळेवर कारवाई केली नाही, तर आणखी हजारो लोकांच्या जीवाला फाशीचा धोका निर्माण होईल.”
IHRNGO ने गोळा केलेल्या आकडेवारीनुसार, आंदोलने सुरू झाल्यापासून १०,००० हून अधिक लोकांना अटक करण्यात आली आहे.
