न्यूयॉर्क – एलॉन मस्क यांची टेस्ला कंपनी प्रत्येक आठवड्यास १ ooo रोबोट तयार करणार असल्याची घोषणा मस्क यांनी केली आहे .
सुमारे वर्षभरापूर्वी टेस्लाच्या ‘ऑप्टिमस’ रोबोटच्या सार्वजनिक प्रदर्शनादरम्यान झालेली त्याची नाचक्की—ज्यात तो रोबोट पाण्याच्या बाटल्या पाडून स्वतःच मागे कोसळला होता . मात्र आता हा प्रकल्प अजूनही वेगाने पुढे नेला जात आहे .. इलॉन मस्क यांचा ऑप्टिमसच्या यशावर अजूनही ठाम विश्वास आहे. त्यांनी भाकीत केले आहे की, २०२६ च्या सुरुवातीच्या काळात प्रगती साधल्यानंतर, २०२७ मध्ये ऑप्टिमस (टेस्ला कंपनीचा एक भाग) महत्त्वपूर्ण प्रभाव पाडेल आणि सध्याची परिस्थिती (status quo) बदलेल. या उद्दिष्टाच्या दिशेने वाटचाल करताना, टेस्ला २०२६ च्या अखेरीस ऑप्टिमस रोबोट्सचे उत्पादन वाढवून ते आठवड्याला १,००० पेक्षा जास्त करण्याच्या तयारीत आहे. ही वाढ २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीतील उत्पादनाच्या तुलनेत साधारणपणे १० पट अधिक असेल.
टेस्ला आणि मस्क हे निश्चितपणे ऑप्टिमसच्या यशावर मोठी बाजी लावत आहेत. अलीकडेच, टेस्लाने रोबोट्सच्या निर्मितीसाठी आपल्या दोन लोकप्रिय कार मॉडेल्सचे उत्पादन थांबवले. कंपनीने ‘मॉडेल एस’ आणि ‘मॉडेल वाय’ वाहनांच्या निर्मितीसाठी वापरले जाणारे उत्पादन विभाग अवघ्या ४६ दिवसांत रोबोट निर्मितीसाठी रूपांतरित केले.
तरीही, ऑप्टिमस रोबोट्सच्या क्षमतांमध्ये तितक्या वेगाने प्रगती होत असल्याचे दिसत नाही. ‘द इन्फॉर्मेशन’ च्या एका विशेष अहवालानुसार, मानवी हातांप्रमाणे कार्य करू शकणारे हात तयार करणे हे उत्पादनातील एक मोठे आव्हान ठरले आहे. या अहवालानुसार, ह्युमनॉइड (मानवासारखा आकार असलेल्या) रोबोट्सचे हात आणि हाताचे पुढचे भाग जोडण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मानवी श्रमांची (मॅन्युअल असेंब्लीची) गरज भासते. हातांच्या जोडणीसाठी असलेली काही स्वयंचलित केंद्रे (ऑटोमेटेड असेंब्ली स्टेशन्स) पुरेशी अचूक किंवा सातत्यपूर्ण कामगिरी करणारी नाहीत. अशा मर्यादांमुळे रोबोट निर्मितीचे प्रमाण वाढवणे कठीण होत असल्याचे समजते.
‘ऑप्टिमस’ प्रकल्पात मानवासारखा दिसणारा रोबोट विकसित केला जात आहे. टेस्ला आणि मस्क यांनी २०२१ मध्ये या कार्यक्रमाची घोषणा केली होती आणि तेव्हापासून त्यावर काम सुरू आहे. ऑप्टिमसच्या निर्मितीमागील मूळ कल्पना अशी आहे की, तो दोन ‘पायांवर’ चालू शकेल आणि मानवाप्रमाणेच आपल्या ‘हातांचा’ वापर करू शकेल. हा रोबोट मानवांसाठी धोकादायक किंवा कंटाळवाणी ठरू शकणारी कामे करेल आणि त्याच वेळी कुटुंबातील सदस्याप्रमाणे सोबतही करू शकेल.
जेव्हा ऑप्टिमस रोबोट्स सामान्य खरेदीसाठी उपलब्ध होतील तेव्हा ते आपली अत्यंत सामान्य किंवा नित्यक्रमातील कामे करतील आणि परिस्थितीनुसार त्वरित (रिअल-टाइममध्ये) आपल्या हालचालींमध्ये बदल करतील. याउलट, काहींना असे वाटते की ही यंत्रे कदाचित एखाद्या विशिष्ट कामातच तरबेज असतील, पण परिस्थितीनुसार त्वरित बदल करण्यास ती सक्षम नसतील.
सुरुवातीच्या काळात, ऑप्टिमस व्यावसायिक, किरकोळ विक्री किंवा निवासी अशा विविध ठिकाणी सामान्य शारीरिक श्रमाची कामे करेल. तो १५० पाउंड (सुमारे ६८ किलो) वजन उचलण्यास आणि ४५ पाउंड (सुमारे २० किलो) वजन घेऊन चालण्यास सक्षम असेल. मस्क यांच्या अंदाजानुसार, भविष्यात आणि सततच्या सुधारणांनंतर, ऑप्टिमस आणखी बरीच कामे करण्यास सक्षम होईल. हा मानवासारखा दिसणारा रोबोट (ह्युमनॉइड रोबोट) कालांतराने तुमची खरेदी करणे, मुलांची देखभाल करणे, तुमच्याशी संवाद साधणे किंवा पाळीव प्राण्यांची काळजी घेणे यांसारखी कामे करू शकेल.
२०२४ मधील एका कार्यक्रमात मस्क म्हणाले, “तुम्ही ज्या गोष्टींचा विचार करू शकता, त्या सर्व गोष्टी तो करेल. आणि हो, ते नक्कीच अद्भुत असेल.”५ फूट ८ इंच उंची असलेला ऑप्टिमस रोबोट सरासरी अमेरिकन प्रौढ पुरुषाच्या (५ फूट ९ इंच) उंचीच्या जवळपास असेल आणि सरासरी अमेरिकन प्रौढ महिलेच्या (५ फूट ३.५ इंच) उंचीपेक्षा बराच उंच असेल. आणि विशेष म्हणजे, मानवाशी खूप साधर्म्य साधणारी रचना असूनही, ऑप्टिमस रोबोट्सचे भविष्य ‘द टर्मिनेटर’ (The Terminator) चित्रपटातील ‘टी-८०० सायबॉर्ग’ (T-800 cyborg) सारखे नसेल, असे मस्क यांनी स्पष्ट केले आहे. यापूर्वीच्या मुलाखतींमध्ये, त्यांनी त्यांची तुलना ‘स्टार वॉर्स’मधील C-3PO किंवा R2-D2 सारख्या मैत्रीपूर्ण रोबोट्सशी केली आहे.
