मुंबई – मुंबई विद्यापीठाच्या दूरस्थ शिक्षण केंद्रातील बी.कॉम. आणि बी.ए. प्रथम वर्षाचे निकाल चार महिने उशिरा जाहीर झाले असून, त्यात उत्तीर्ण होण्याचे प्रमाण १८ टक्क्यांइतके कमी असल्याचे दिसून आले आहे.
विद्यापीठाचे म्हणणे आहे की, ही आकडेवारी मागील वर्षांच्या निकालांशी सुसंगत आहे.मुंबई विद्यापीठाच्या दूरस्थ शिक्षण अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेतलेल्या ८० टक्क्यांहून अधिक विद्यार्थी प्रथम वर्षाच्या परीक्षेत अनुत्तीर्ण झाले आहेत; परीक्षा होऊन चार महिन्यांहून अधिक काळ लोटल्यानंतर विद्यापीठाने अखेर हे निकाल जाहीर केले.
दूरस्थ शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे हे अत्यंत निराशाजनक निकाल पाहता, ‘सेंटर फॉर डिस्टन्स अँड ऑनलाइन एज्युकेशन’ (CDOE) द्वारे दिल्या जाणाऱ्या शैक्षणिक मार्गदर्शनाच्या गुणवत्तेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. यामुळे विद्यार्थी आणि सिनेट सदस्यांनी निकालांचे पुनरावलोकन करण्याची मागणी केली आहे.मात्र, मुंबई विद्यापीठाने या निकालांची बाजू सावरताना म्हटले आहे की, या आकडेवारीवरून विद्यार्थी प्रत्येक विषयात नापास झाले आहेत, असा अर्थ होत नाही. तसेच, हे निकाल मागील वर्षांच्या निकालांशी मिळतेजुळते असल्याचेही विद्यापीठाने स्पष्ट केले.
“बी.ए. आणि बी.कॉम.चे विद्यार्थी प्रत्येक सत्रात अनेक अंतर्गत आणि बाह्य परीक्षांना बसतात. एखादा विद्यार्थी एका किंवा अधिक पेपरमध्ये नापास झाला तरीही त्याला ‘अनुत्तीर्ण’ विद्यार्थ्यांच्या श्रेणीतच मोजले जाते,” असे विद्यापीठाने आपल्या लेखी उत्तरात म्हटले आहे.विद्यापीठाच्या माहितीनुसार, यावर्षी प्रथम वर्ष बी.ए. (FY BA) मधील उत्तीर्णतेचे प्रमाण २०.६८ टक्के होते, जे गेल्या वर्षी २३.३५ टक्के होते; तर प्रथम वर्ष बी.कॉम. (FY BCom) मधील उत्तीर्णतेचे प्रमाण गेल्या वर्षीच्या १३ टक्क्यांवरून वाढून यावर्षी १८ टक्के झाले आहे.’सेंटर फॉर डिस्टन्स अँड ऑनलाइन एज्युकेशन’ (CDOE) ने सोमवारी प्रथम वर्ष बॅचलर ऑफ कॉमर्स (बी.कॉम.) अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या सत्राचे निकाल जाहीर केले.
परीक्षेला बसलेल्या २,५४३ विद्यार्थ्यांपैकी केवळ ४५७ विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले, तर २,०८६ विद्यार्थी अनुत्तीर्ण झाले.
अशीच स्थिती ‘बॅचलर ऑफ आर्ट्स’ (बीए) च्या प्रथम वर्षाच्या अभ्यासक्रमातही दिसून आली; तिथे २,२२४ विद्यार्थ्यांपैकी केवळ ४६० विद्यार्थ्यांनी परीक्षा उत्तीर्ण केली, तर १,७६४ विद्यार्थी अनुत्तीर्ण झाले.
या निकालांमुळे ‘सीडीओई’ (CDOE) वर पुन्हा एकदा टीका होऊ लागली आहे. प्रवेश प्रक्रियेतील विलंब, अभ्याससाहित्याची अनुपलब्धता, प्रश्नपत्रिका फुटल्याचे आरोप आणि निकाल जाहीर करण्यास होणारा विलंब यांमुळे ही संस्था यापूर्वीही अनेकदा टीकेची धनी ठरली आहे.
अभ्याससाहित्य पुरवण्यात झालेला विलंब, प्रशासकीय त्रुटी आणि अपुरा शैक्षणिक आधार (academic support) यांचा विद्यार्थ्यांच्या कामगिरीवर परिणाम झाला का, असा प्रश्न सिनेट सदस्यांनी उपस्थित केला आहे.
निकालांचे पुनरावलोकन करण्याच्या मागणीसाठी, शिवसेना (यूबीटी) ची युवा शाखा असलेल्या ‘युवा सेने’च्या शिष्टमंडळाने — ज्यात विद्यमान आणि माजी सिनेट सदस्यांचा समावेश होता — सोमवारी मुंबई विद्यापीठाचे कुलसचिव डॉ. प्रसाद कारंडे यांची भेट घेतली.
“जर इतक्या मोठ्या संख्येने विद्यार्थी अनुत्तीर्ण झाले असतील, तर दोष यंत्रणेत आहे. यासाठी विद्यापीठ विद्यार्थ्यांना जबाबदार धरू शकत नाही,” असे युवा सेनेचे सिनेट सदस्य प्रदीप सावंत यांनी म्हटले.
