नवी दिल्ली – जून महिन्यात भारत रशियन कच्च्या तेलाची विक्रमी प्रमाणात आयात करणार आहे.
होर्मुझमधील संकट आणि रशियन तेलाच्या खरेदीबाबत अमेरिकेकडून मिळालेली सवलत यामुळे, कच्च्या तेलाची जगातील तिसरी सर्वात मोठी आयातदार असलेल्या भारताने पुन्हा एकदा रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करण्यास सुरुवात केली आहे.
भारतीय प्रसारमाध्यमांनी ‘केप्लर’ (Kpler) या कमोडिटी ॲनालिटिक्स फर्मच्या प्राथमिक ‘व्हेसल-ट्रॅकिंग’ (जहाजांच्या हालचालींचा मागोवा घेणाऱ्या) आकडेवारीचा हवाला देत दिलेल्या माहितीनुसार, भारताने जून महिन्यात आतापर्यंत दररोज २.६ दशलक्ष बॅरल्स इतक्या प्रमाणात रशियन कच्च्या तेलाची आयात केली आहे.
आकडेवारीनुसार, या महिन्यात आतापर्यंत भारताच्या एकूण तेल आयातीपैकी ५३.५% वाटा रशियन कच्च्या तेलाचा राहिला आहे.’केप्लर’च्या (Kpler) अंदाजानुसार, जून महिन्यात भारताची रशियन कच्च्या तेलाची आयात २.३५ दशलक्ष बॅरल्स प्रति दिवस (bpd) या विक्रमी पातळीवर पोहोचण्याची शक्यता आहे. हा आकडा मे २०२३ मधील २.२ दशलक्ष bpd या आधीच्या विक्रमापेक्षा अधिक असेल.
विश्लेषकांच्या मते, भविष्यातही रशियन कच्च्या तेलाचा पुरवठा भारतासाठी महत्त्वाचा स्रोत राहील; अगदी अमेरिकेने टँकर्सवर आधीच भरलेल्या रशियन तेलासाठी दिलेली सवलत (waiver) वाढवली नाही, तरीही हे चित्र कायम राहील.गेल्या आठवड्यात इराणसोबत सामंजस्य करार जाहीर करतानाच, अमेरिकेने रशियन तेलाच्या विक्रीवरील सवलत नूतनीकरण न करता मुदत संपू दिली.’केप्लर’मधील मॉडेलिंग आणि रिफायनिंग विभागाचे व्यवस्थापक सुमित रिटोलिया यांनी ‘फायनान्शियल एक्सप्रेस’ला सांगितले की, “सतत मिळणारी सवलत आणि रिफायनरींची स्थिर मागणी यामुळे जूनमध्येही भारताची आयात मजबूत राहिली.””अमेरिकेची सवलत वाढवली जावो किंवा न जावो, भारताची रशियन कच्च्या तेलाची आयात मजबूतच राहील अशी आम्हाला अपेक्षा आहे; जरी ती कदाचित विक्रमी पातळीवर नसेल तरीही.”युक्रेनवरील आक्रमणानंतर अमेरिका आणि युरोपियन युनियनने मॉस्कोवर निर्बंध लादले, तेव्हा २०२२ मध्ये भारताने मोठ्या प्रमाणावर रशियन तेलाकडे आपला मोर्चा वळवला. त्यानंतरच्या काळात भारत रशियन कच्च्या तेलाचा एक प्रमुख खरेदीदार बनला आहे आणि रशिया हा भारताला तेल पुरवणारा सर्वात मोठा देश ठरला आहे.मध्यपूर्वेकडील देशांकडून होणारा पुरवठा घटल्यामुळे, भारत आता पश्चिम आफ्रिकेतील नायजेरिया आणि अंगोला, तसेच दक्षिण अमेरिकेतील ब्राझील आणि व्हेनेझुएला यांसारख्या उत्पादक देशांकडूनही मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची खरेदी करत आहे.
