नवी दिल्ली – पेंग्विन रँडम हाऊस इंडिया’ने शुक्रवारी (२८ ऑगस्ट २०२६) जाहीर केले की ते काँग्रेस नेत्या सोनिया गांधी यांचे बहुप्रतिक्षित आत्मचरित्र ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ (Belonging: A Journey of Love) भारतात प्रकाशित करणार नाहीत.
उद्योग क्षेत्रातील सूत्रांच्या माहितीनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी झालेल्या अधिकृत भेटींमधील त्यांचे अनुभव, भारत-चीन संबंधांबाबत मोदींची कार्यपद्धती आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) व त्यांच्या कारवाया यांबाबतच्या मजकुरावरून प्रकाशक आणि लेखिका यांच्यात मतभेद झाले होते.
वृत्तपत्रांमधील बातम्यांना प्रतिसाद देताना, या भारतीय प्रकाशकाने शुक्रवारी (२८ ऑगस्ट २०२६) खालील निवेदन जारी केले: “पेंग्विन रँडम हाऊस इंडिया हे भारतात ‘बिलॉन्गिंग’चे प्रकाशक नाहीत. लेखिकेने संपादकीय बदल करण्यास नकार दिल्यामुळे पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने ‘बिलॉन्गिंग’ भारतात प्रकाशित न करण्याचा निर्णय घेतला, असा कोणताही दावा वस्तुस्थिती दर्शवत नाही.”
त्यांनी पुढे म्हटले, “प्रकाशक म्हणून, तथ्यांची पडताळणी करणे आणि लेखकांच्या पुस्तकांच्या हिताच्या दृष्टीने त्यांना शिफारसी देणे हा आमचा अधिकार आणि जबाबदारी दोन्ही आहे. ही प्रकाशन प्रक्रियेची एक सामान्य बाब आहे. संबंधित चर्चांदरम्यान, पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाची भूमिका अशी होती की आम्ही हे पुस्तक प्रकाशित करण्यास इच्छुक आणि उत्सुक होतो.”
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सोनिया गांधी यांच्या हस्तलिखिताला कायदेशीर छाननीच्या टप्प्यावर अडचणींचा सामना करावा लागला; गेल्या दशकात ही एक सामान्य बाब बनली आहे. पंतप्रधान, आरएसएस आणि भारत-चीन संबंधांवरील सोनिया गांधींची मते यांशी संबंधित भाग काढून टाकण्याबाबत किंवा त्यात बदल करण्याबाबत कायदेशीर पथकाने दिलेला अभिप्राय जेव्हा लेखिकेला कळवण्यात आला, तेव्हा त्यांनी कथितरीत्या असे सांगितले की ही त्यांच्या आयुष्याची कथा आहे आणि त्या हस्तलिखितात कोणताही बदल करणार नाहीत, कारण ‘स्व-सेन्सॉरशिप’मुळे (स्वतःहून निर्बंध घालण्यामुळे) कथा सांगण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा येईल.
‘द हिंदू’ला मिळालेल्या माहितीनुसार, सोनिया गांधी अनेक वर्षांपासून या पुस्तकावर काम करत होत्या आणि संशोधन व लेखनाच्या प्रक्रियेत त्यांनी काही लेखकांसह आपल्या जवळच्या मित्रांचा सल्लाही घेतला होता. श्रीमती गांधींच्या कार्यालयाने या प्रकरणावर कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.
या पुस्तकाच्या आंतरराष्ट्रीय भावृत्तीत कुठलाही बदल केला जाणार नाही सोनिया गांधींचा इटलीपासून भारतापर्यंतचा श्रीमती गांधींचा प्रवास मांडणारे हे पुस्तक आंतरराष्ट्रीय वाचकांसाठी १० नोव्हेंबर रोजी प्रकाशित केले जाईल, अशी घोषणा ‘अल्फ्रेड ए. नॉफ’ (Alfred A. Knopf) या प्रकाशन संस्थेने १८ ऑगस्ट रोजी केली. “एकेकाळी अत्यंत मितभाषी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सोनिया गांधी या पुस्तकात अतिशय आपुलकीने आणि स्पष्टपणे आपल्या विलक्षण जीवनप्रवासाचे वर्णन करतात; यात युद्धोत्तर काळातील इटलीतील त्यांचे बालपण, त्यांना भारतात घेऊन आलेली प्रेमगाथा आणि केवळ त्यांचेच नव्हे तर त्यांनी स्वीकारलेल्या या देशाचेही भविष्य बदलून टाकणाऱ्या अत्यंत वेदनादायक घटनांचा समावेश आहे,” असे प्रकाशकांनी म्हटले आहे.
