पुणे – फिल्म इन्स्टिट्यूटमधील वाढत्या राजकीय हस्तक्षेपाच्या विरोधात कोलकाता येथे सत्यजित रे फिल्म इन्स्टिट्यूटच्या विद्यार्थ्यांचे आंदोलन सुरू आहे , त्याला पाठिंबा म्हणून पुणे येथील फिल्म इन्स्टिट्यूट च्या विद्यार्थ्यांनीही निदर्शनं सुरू केली आहेत .
पुण्यातील ‘फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया’ (FTII) च्या विद्यार्थ्यांनी मंगळवारी देशभरात सुरू असलेल्या निदर्शनांमध्ये सहभाग घेतला. कोलकाता येथील ‘सत्यजित रे फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट’ (SRFTI) च्या विद्यार्थ्यांच्या समर्थनार्थ हे आंदोलन करण्यात आले. आंदोलक विद्यार्थ्यांनी शैक्षणिक संस्थांमध्ये वाढता राजकीय हस्तक्षेप, कॅम्पसमध्ये दिली जाणारी धमकी आणि विद्यार्थ्यांचे असहमती दर्शवण्याचे अधिकार दडपण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचा आरोप केला आहे.
हे आंदोलन SRFTI विद्यार्थी संघटनेने पुकारले होते. विद्यार्थी संघटनांच्या मते, शैक्षणिक संस्थांचे ‘भगवीकरण’ होत असून, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) आणि संघ परिवाराशी संबंधित संघटनांचा कॅम्पसच्या कामकाजात हस्तक्षेप वाढत आहे, ज्याला विरोध करण्यासाठी हे आंदोलन करण्यात आले. मंगळवारी सकाळी FTII च्या विद्यार्थ्यांनी संस्थेच्या प्रवेशद्वारावर निदर्शने केली; यावेळी त्यांनी गाणी गायली आणि घोषणा दिल्या.
२७ सप्टेंबर रोजी SRFTI कॅम्पसमध्ये झालेल्या संघर्षप्रसंगी हिंसाचार झाल्याचा आरोप करत आणि त्यानंतर सहा विद्यार्थ्यांवर करण्यात आलेल्या शिस्तभंगाच्या कारवाईच्या विरोधात FTII च्या विद्यार्थ्यांनी आपल्या सहकाऱ्यांना पाठिंबा दर्शवला.
FTII विद्यार्थ्यांच्या निवेदनानुसार, २७ सप्टेंबर रोजी कॅम्पसमध्ये विद्यार्थ्यांच्या संमतीशिवाय आयोजित केलेला एक कार्यक्रम थांबवण्यास सांगितल्यानंतर, ‘अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदे’च्या (ABVP) सदस्यांनी SRFTI च्या विद्यार्थ्यांवर हल्ला केल्याचा आरोप आहे. मात्र, या हल्ल्याच्या आरोपांची किंवा संघर्षाच्या नेमक्या परिस्थितीची स्वतंत्रपणे पडताळणी झालेली नाही.
FTII च्या विद्यार्थ्यांनी या कथित घटनेचा निषेध केला. त्यांनी म्हटले की, शैक्षणिक परिसर हे स्वतंत्र विचार, कलात्मक अभिव्यक्ती, लोकशाही सहभाग आणि शांततापूर्ण असहमती दर्शवण्यासाठीचे हक्काचे ठिकाण असायला हवेत. त्यांनी कॅम्पसच्या कामकाजात बाहेरील राजकीय संघटनांचा हस्तक्षेप होणे, हे शैक्षणिक संस्थांच्या स्वायत्ततेसाठी एक गंभीर संकट असल्याचे म्हटले आहे.
विद्यार्थ्यांना काढून टाकण्याच्या नोटीस आणि वसतिगृहातून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न
या आंदोलनाचा मुख्य मुद्दा म्हणजे SRFTI प्रशासनाने सहा विद्यार्थ्यांविरुद्ध केलेली शिस्तभंगाची कारवाई. FTII च्या विद्यार्थ्यांनी या विद्यार्थ्यांना संस्थेतून काढून टाकण्याच्या (rustication) नोटीस त्वरित मागे घेण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी या कारवाईला अतिरेकी आणि विद्यार्थ्यांचे आवाज दाबण्याचा प्रयत्न असल्याचे म्हटले आहे. तसेच, प्रशासनाकडून विद्यार्थ्यांना वसतिगृहातून आणि कॅम्पसधून बाहेर काढण्याच्या प्रयत्नांनाही त्यांनी विरोध दर्शवला आहे.
विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे की, शिस्तभंगाची कारवाई किंवा वसतिगृहात राहण्यावर निर्बंध लादणे, यांसारख्या गोष्टींचा वापर कायदेशीर आंदोलने दडपण्यासाठी किंवा त्यांना हतोत्साहित करण्यासाठी केला जाऊ नये. “आम्ही मागणी करतो की, एसआरएफटीआय (SRFTI) मधील सहा विद्यार्थ्यांची हकालपट्टी रद्द केली जावी आणि प्रशासनाने ‘सामान्य स्थिती पूर्ववत करण्याच्या’ नावाखाली सर्व विद्यार्थ्यांना कॅम्पसमधून क्रूरपणे बाहेर काढण्याचे प्रयत्न थांबवावेत,” असे एफटीआयआय (FTII) मधील एका विद्यार्थ्याने म्हटले. “आमच्या या एकता प्रदर्शनात बाहेरून आलेले आंदोलक विद्यार्थी आणि विविध संघटना—आमचे साथीदार—आमच्यासोबत सामील झाले. विद्यार्थी एकता जिंदाबाद!”
