सीबीएसई च्या त्रुटी शोधल्याचे बक्षीस
कानपूर – सीबीएसई परीक्षा उत्तरपत्रिका तपासणीतील त्रुटी उघड करणाऱ्या निसर्ग अधिकारी या तरुणाला कानपूर आयआयटी ने थे सायबर सुरक्षा अभियंता म्हणून नेमले आहे .
‘सेंट्रल बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन’च्या (CBSE) ‘ऑन-स्क्रीन मार्किंग’ (OSM) पोर्टलमध्ये सुरक्षेविषयक त्रुटी शोधून प्रकाशझोतात आलेले तरुण सायबर सुरक्षा संशोधक निसर्ग अधिकारी यांची, आयआयटी कानपूर येथील सायबर सुरक्षा आणि सायबर संरक्षण संशोधन केंद्र असलेल्या ‘C3iHub’ मध्ये ‘OSINT आणि थ्रेट इंटेलिजन्स इंजिनिअर’ म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
विद्यार्थी-संशोधक ते सायबर सुरक्षा व्यावसायिक अशा निसर्ग अधिकारी यांच्या प्रवासातील हा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा आहे; तसेच, भारतात ‘एथिकल हॅकिंग’ (नैतिक हॅकिंग) आणि ‘जबाबदार पद्धतीने त्रुटींची माहिती उघड करणे’ (responsible vulnerability disclosure) या गोष्टींना मिळणारी वाढती मान्यताही यातून अधोरेखित
OSM पोर्टल हे देशभरातील CBSE-संलग्न शाळांद्वारे विद्यार्थ्यांचे परीक्षेतील गुण अपलोड करण्यासाठी आणि त्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी वापरले जाणारे एक महत्त्वपूर्ण डिजिटल व्यासपीठ आहे. गुणांचे संकलन आणि निकालाच्या तयारीसाठी शाळांना ऑनलाइन गुण सादर करण्याची सुविधा देऊन, ही प्रणाली बोर्ड परीक्षेच्या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावते.
OSM पोर्टल हे देशभरातील CBSE-संलग्न शाळांद्वारे विद्यार्थ्यांचे परीक्षेतील गुण अपलोड करण्यासाठी आणि त्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी वापरले जाणारे एक महत्त्वपूर्ण डिजिटल व्यासपीठ आहे. ही प्रणाली बोर्डाच्या परीक्षा प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावते; याद्वारे शाळा गुणांचे संकलन आणि निकालांच्या तयारीसाठी गुण ऑनलाइन सादर करू शकतात.
या घडामोडीवर भाष्य करताना IIT कानपूरचे संचालक प्रा. मनिंद्र अग्रवाल म्हणाले, “निसर्ग अधिकारी हे IIT कानपूरच्या C3iHub मध्ये ‘OSINT आणि थ्रेट इंटेलिजन्स इंजिनिअर’ म्हणून रुजू झाले आहेत. ते एक प्रतिभावान तरुण अभियंता आहेत ज्यांनी अगदी कमी वयात आपली उल्लेखनीय तांत्रिक क्षमता सिद्ध केली आहे. त्यांच्यात मोठी क्षमता आहे आणि IIT कानपूरमधील कामामुळे त्यांना त्यांच्या क्षमता अधिक विकसित करण्याची संधी मिळेल, तसेच C3iHub मधील सायबर सुरक्षा आणि थ्रेट इंटेलिजन्स उपक्रमांमध्ये योगदान देता येईल. त्यांच्या पुढील वाटचालीस आम्ही शुभेच्छा देतो.”यापूर्वी अधिकारी यांनी या पोर्टलमध्ये सुरक्षेशी संबंधित अनेक त्रुटी शोधून काढल्या होत्या; या त्रुटींचा गैरफायदा घेतल्यास विद्यार्थी आणि शाळांशी संबंधित संवेदनशील माहिती उघड होण्याची शक्यता होती. अहवालांनुसार, या त्रुटींमध्ये ‘ॲक्सेस कंट्रोल्स’ (प्रवेश नियंत्रण) आणि डेटा सुरक्षेशी संबंधित उणिवांचा समावेश होता, ज्यामुळे या व्यासपीठाद्वारे हाताळल्या जाणाऱ्या माहितीच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता निर्माण झाली होती.
